Τρία χρόνια μετά το ...
άνοιγμα της στρόφιγγας που οδήγησε στην δημιουργία 16 βοηθών επισκόπων για την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, τις συνοδικές υπηρεσίες και τις Μητροπόλεις Σπάρτης, Χαλκίδος, Κοζάνης, Πειραιώς, Εδέσσης, Ξάνθης, Βεροίας και Καισαριανής, –αν και στην τελευταία υπήρξε εμπλοκή– το Σώμα των μητροπολιτών της Εκκλησίας της Ελλάδος συγκεντρώνεται στην Αθήνα για την ετήσια σύγκληση της Συνόδου της Ιεραρχίας που ξεκινά αύριο, με το ερώτημα εάν πρέπει αυτή η τακτική να συνεχιστεί.
Τους τελευταίους μήνες στις ζυμώσεις που προηγούνται κάθε σύγκλησης της Ι.Σ.Ι. τόσο σε ιδιωτικές μεταξύ τους συνομιλίες όσο και δημόσια, οι μητροπολίτες επιχειρηματολογούν υπέρ της μίας ή της άλλης άποψης αφού οι αριθμοί των τελευταίων ετών είναι χαρακτηριστικοί.
Από τους 24 βοηθούς επισκόπους της Εκκλησίας της Ελλάδος (23 συν τον μη χειροτονηθέντα Αστερίου), οι 8 εξελέγησαν σε βάθος μιας δεκαετίας (2009 – 2019) και μόνο την τελευταία τριετία (2023 – 2025) σε τρεις συνεδριάσεις της Ιεραρχίας εξελέγησαν 19, με τους 15 να εξακολουθούν να υπηρετούν σήμερα ως βοηθοί, τους τρεις να έχουν γινει μητροπολίτες κι έναν να περιμένει την χειροτονία του.
Για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ των διοικητικών πραγμάτων της Εκκλησίας της Ελλάδος η συζήτηση αυτή δεν είναι κάτι καινούριο. Άλλωστε τα λευκά ψηφοδέλτια που γεμίζουν την κάλπη σε κάθε εκλογή νέου βοηθού επισκόπου είναι ενδεικτικά.
Περίπου το 20% με 30% των εκλεκτόρων σε αυτές τις εκλογές ψηφίζει λευκό, ενώ υπήρξε κι εκλογή που τα λευκά άγγιξαν το 40%.
Ήδη, τις τελευταίες μέρες, δυο Μητροπολίτες του Λεκανοπεδίου της Αττικής, ο 81χρονος Νέας Σμύρνης Συμεών που δεν έχει ζητήσει βοηθό και ο 70χρονος Πειραιώς Σεραφείμ που από τον Οκτώβριο του 2024 έχει στη Μητρόπολη του βοηθό, διασταύρωσαν τις πένες τους με δημόσια αρθρογραφία ο μεν κατά της συνέχισης ο δε υπέρ αυτής, αποκαλύπτοντας με τον τρόπο αυτό την διελκυστίνδα στις άκρες της οποίας έχουν συγκεντρωθεί αυτό το διάστημα οι Μητροπολίτες.
ΤΟ ΜΕΓΑ ΖΗΤΗΜΑ
Αυτό που προβληματίζει περισσότερο μεγάλη μερίδα των Μητροπολιτών, ανάμεσα σε πολλά άλλα, είναι το γεγονός πως, αν και η εκλογή – διορισμός κατά μια πτέρυγα της Ιεραρχίας – γίνεται ύστερα από αίτημα ενός Μητροπολίτη, ο βοηθός παραμένει στη Μητρόπολη και μετά την έξοδο του Μητροπολίτη που τον ζήτησε, με αποτέλεσμα ο νέος που εκλέγεται να καλείται να αναλάβει μια Μητρόπολη μαζί με έναν βοηθό τον οποίο δεν ζήτησε ποτέ. Αυτό ισχύει σήμερα σε τρεις Μητροπόλεις.
Επιπλέον, σύμφωνα με την συγκεκριμένη προσέγγιση, η ύπαρξη ενός βοηθού επισκόπου σε μια Μητρόπολη δημιουργεί προσδοκίες συνέχειας στον υπηρετούντα βοηθό, πίεση στην Ιεραρχία και προβληματισμό σε μέρος των πιστών της κάθε περιοχής που ενώ έχουν δεύτερο αρχιερέα, που συνήθως είναι συμπολίτης τους, βλέπουν να εκλέγεται για την Μητρόπολη τους κάποιος από άλλη πόλη.
Η μέχρι στιγμής εμπειρία από τον τρόπο με τον οποίο κινείται η Ιεραρχία πάντως δείχνει πως παρά τις σοβαρές πιέσεις κάθε φορά, ελάχιστοι βοηθοί επίσκοποι (της Αρχιεπισκοπής εξαιρουμένης) καταλαμβάνουν μητροπολιτικές θέσεις.
Τα τελευταία χρόνια μόλις ένας, ο νυν μητροπολίτης Ηλείας Αθανάσιος κατέλαβε τον θρόνο της Μητρόπολης στην οποία υπηρετούσε ως βοηθός.
Η ΥΔΡΑ ΚΑΙ Ο ΕΛΙΓΜΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
Αν και τους τελευταίους μήνες ακούστηκαν αρκετά ονόματα Μητροπολιτών που θα επιθυμούσαν την εκλογή βοηθού για τις επαρχίες τους, σήμερα, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές του orthodoxia.info, ο μόνος που τελικά κατέθεσε επίσημα αίτημα είναι ο 78χρονος σήμερα και σεβαστός σε όλες τις πτέρυγες της Ιεραρχίας, μητροπολίτης Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης Εφραίμ.
Ο κληρικός για τον οποίο φέρεται να ενδιαφέρεται ο μητροπολίτης Εφραίμ, είναι ο 35χρονος πρωτοσύγκελλος της Μητρόπολης Ύδρας, αρχιμανδρίτης Νεκτάριος Δαρδανός, ο οποίος τα τελευταία χρόνια υπηρετεί και στις συνοδικές υπηρεσίες ως γραμματέας παρά τω Αρχιγραμματεί.
Η μέχρι στιγμής αντίδραση στο εσωτερικό της Ιεραρχίας όμως δεν είναι αυτή που θα περίμενε ο Μητροπολίτης Ύδρας. Παρά τον σεβασμό στο πρόσωπο του, τις εξαιρετικές σχέσεις που διατηρεί με το σύνολο των άλλων μητροπολιτών και την εν γένει θετική παρουσία του στα δημόσια εκκλησιαστικά πράγματα, η επιλογή του δεν φαίνεται να έχει την αντίστοιχη ανταπόκριση.
Σε ένα περιβάλλον ήδη αρνητικό απέναντι στην ιδέα της εκλογής κι άλλων βοηθών επισκόπων και με το ζήτημα του επισκόπου Αστερίου που έχει πληγώσει το κύρος της Ιεραρχίας να επιβαρύνει το κλίμα, το αίτημα του μητροπολίτη Εφραίμ αντιμετωπίζει ήδη σοβαρά προβλήματα.
Η ηλικία του προτεινόμενου (πάνω: στιγμιότυπο απο την εις πρεσβύτερο χειροτονία του στις 28/4/2018) είναι επίσης κάτι που δεν ενθουσιάζει αρκετούς μητροπολίτες παρά το γεγονός πως υπάρχουν προηγούμενα εκλογής επισκόπων σε παρόμοιες ηλικίες.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος που μήνες τώρα λαμβάνει τα μηνύματα και είναι γνώστης όλων των τάσεων της Ιεραρχίας με έναν έξυπνο ελιγμό δεν όρισε στην ημερήσια διάταξη της Συνόδου της Ιεραρχίας ως θέμα την εκλογή βοηθού επισκόπου για τη Μητρόπολη Ύδρας, αλλά συζήτηση περί βοηθών επισκόπων.
Ουσιαστικά, προστατεύοντας -σύμφωνα με ορισμένους- τον Μητροπολίτη Ύδρας από ένα όχι τιμητικό αποτέλεσμα για τον ίδιο και την πορεία του, τοποθέτησε αυτήν την συζήτηση στην ημερήσια διάταξη, ώστε οι μητροπολίτες να εκφραστούν, να συζητήσουν, να γίνουν οι απαραίτητες ζυμώσεις και διεργασίες κι αν το κλίμα είναι πρόσφορο να προχωρήσει στην εκλογή.
Μέχρι και αυτή τη στιγμή, λιγότερες από 24 ώρες από την σύγκληση της Συνόδου, ο αριθμός των μητροπολιτών που είναι από σκεπτικός έως κάθετα αρνητικός στο ενδεχόμενο μιας νέας εκλογής βοηθού είναι πολύ μεγάλος. Αν ο αιτών δεν ήταν κάποιος με την απήχηση του μητροπολίτη Ύδρας, ίσως η εκλογή να είχε χαθεί πολύ πριν στηθεί η κάλπη.
Οι περισσότεροι μητροπολίτες, μέλη της Συνόδου της Ιεραρχίας βρίσκονται ήδη στην Αθήνα. Οι επαφές και οι ζυμώσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και όλα έχουν πάρει το δρόμο τους. Το που και πως θα καταλήξουν, μένει να φανεί.