Του Ιωάννη Ιντζέ *
Ίσως για τους περισσότερους ο ...
τίτλος του άρθρου παραπέμπει σε κάποια υπερβολή ή μεταφορά λόγου, αλλά είναι μια σκληρή και απίστευτη πραγματικότητα στην σημερινή Ελλάδα.
Η προσπάθεια επιβολής ηλεκτρονικών ταυτοτήτων έχει παρελθόν.
Πολλές φορές επιχειρήθηκε να εισαχθούν στην ελληνική κοινωνία με διάφορα ονόματα, όπως κάρτα πολίτη, έξυπνη κάρτα κλπ.
Βέβαια ποτέ δεν εξηγήθηκε επαρκώς η αναγκαιότητα του μέτρου αφού ούτε εκσυγχρονισμός είναι, ούτε προς το συμφέρον των πολιτών.
Τουναντίον μάλιστα η χρήση τους εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους που έχουν σχέση με την ασφάλεια των ευαίσθητων προσωπικών μας δεδομένων.
Γιατί εάν είναι κάτι που μπορεί να λεχθεί με απόλυτη ασφάλεια, είναι ότι κανένα ψηφιακό σύστημα που λειτουργεί στο διαδίκτυο δεν είναι ασφαλές και όλα μπορούν να παραβιασθούν.
Επίσης το γεγονός της δημιουργίας μίας ενοποιημένης βάσης δεδομένων στην οποία θα είναι συγκεντρωμένα όλα τα προσωπικά μας στοιχεία, μέσω του Προσωπικού Αριθμού, εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους, αφού ο χειρισμός και η εκμετάλλευση τους δεν είναι σίγουρο ότι θα γίνεται με αγνές προθέσεις.
Και δυστυχώς υπάρχει ένα πολύ τραγικό προηγούμενο με το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών, όπου η κρατική υπηρεσία πληροφοριών, αντί να ασχολείται με την εθνική ασφάλεια, χρησιμοποιήθηκε για την παρακολούθηση Υπουργών, πολιτικών αντιπάλων , δημοσιογράφων των Αρχηγών των ΕΔ και της ΕΛΑΣ, κλπ.
Η κάθε ταυτότητα πρέπει να διευκολύνει την ταυτοποίηση προσώπων και όχι να καταστεί μέσο για την άσκηση ή διεκδίκηση κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως για παράδειγμα η ελεύθερη μετακίνηση ή η λήψη μισθοδοσίας σε μία Υπηρεσία.
Το πρόβλημα σήμερα στην Ελλάδα δεν είναι οι ταυτότητες, αλλά η λειτουργία του κράτους, η ασφάλεια των τρένων, των σχολικών τάξεων, η προστασία από πλημμύρες, φωτιές, και όλα τα προβλήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία.
Οι ταυτότητες νέου τύπου (ηλεκτρονικές) άρχισαν να εκδίδονται τον Σεπτέμβριο του 2023 σε αντικατάσταση των γνωστών μας μπλε ταυτοτήτων. Παρόλη τη διαφήμιση και την προπαγάνδα, η πλειοψηφία των πολιτών «δεν βιάστηκε» να τις παραλάβει.
Στις 26 Μάϊου 2025 ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προήδρευσε διυπουργικής σύσκεψης όπου παρουσιάστηκε ο Προσωπικός Αριθμός (ΠΑ) και η ενσωμάτωσή του στα δελτία αστυνομικής ταυτότητας. Μέχρι τότε είχαν εκδοθεί 1,7 εκατ. νέες ταυτότητες.
Ένας καθόλου ικανοποιητικός αριθμός. Έκτοτε η Κυβέρνηση επέλεξε να χρησιμοποιήσει τον πειθαναγκασμό για την παραλαβή των νέων ταυτοτήτων, μια πολύ γνώριμη τακτική της από την περίοδο του covid, ενώ στην συνέχεια επέβαλε την αναγραφή του ΠΑ στις νέες ταυτότητες (ν.5188/2025, άρθρο 31) αλλά και την χορήγησή του σε όλους τους Έλληνες.
Με τον νόμο 5195/2025 καθόρισε ότι από τις 3 Αυγούστου 2026 τα υπηρεσιακά δελτία ταυτότητας των στελεχών των ΕΔ του Λιμενικού και Πυροσβεστικού Σώματος, παύουν να αποτελούν μέσο ταυτοποίησης και τα στελέχη υποχρεούνται να εφοδιασθούν με δελτίο αστυνομικής ταυτότητας.
Την εποχή όμως της ψήφισης του νόμου αυτού, εκδιδόνταν, όπως είπαμε, μόνο οι νέες ηλεκτρονικές ταυτότητες. Συνεπώς για να έχουν μια ταυτότητα τα στελέχη των ΕΔ-ΣΑ έπρεπε να παραλάβουν "υποχρεωτικά" τις νέες ταυτότητες.
Δηλαδή οι στρατιωτικοί, σε αντίθεση με τους λοιπούς πολίτες, υποχρεώθηκαν να παραλάβουν τις νέες ηλεκτρονικές ταυτότητες για να έχουν μία ταυτότητα ως μέσο συνδιαλλαγής και ταυτοποίησης με το Δημόσιο.
Γιατί έγινε αυτό;
Κάποιοι εκτίμησαν ότι εάν αυτό επιβληθεί στα στελέχη των ΕΔ-ΣΑ τότε πολύ εύκολα θα επιβληθεί αύριο και στους υπόλοιπους πολίτες. Πονηρή μεθόδευση με κίνδυνο όμως να διασαλευθεί η τάξη και η πειθαρχία στις ΕΔ.
Έτσι σήμερα υπάρχουν πολλά εν ενεργεία στελέχη, αλλά και στελέχη που αποστρατεύθηκαν μετά το 2024, που έχουν επιλέξει να μην παραλάβουν τις νέες ταυτότητες και χρησιμοποιούν στις συναλλαγές τους διαβατήριο.
Όλοι αυτοί έχουν μπει στο στόχαστρο της Κυβέρνησης, ως οι νέοι "ψεκασμένοι" "γραφικοί»" και "αντιφρονούντες". Νέες ταμπέλες - νέοι διχασμοί.
Παράλληλα τέθηκαν πολλά εμπόδια και στην έκδοση διαβατηρίων με την παλαιά ταυτότητα εάν αυτή είχε εκδοθεί προ δεκαπενταετίας. Χιλιάδες πολίτες ταλαιπωρήθηκαν και διαπληκτίστηκαν στα αστυνομικά τμήματα για το θέμα αυτό, αφού οι "άτυπες" οδηγίες της Διεύθυνσης Διαβατηρίων απέρριπταν κάθε αίτηση έκδοσης διαβατηρίου στην οποία η ταυτότητα ήταν 15ετίας. Η συνέχεια ήταν ακόμη χειρότερη.
Η Κυβέρνηση αυθαίρετα και χωρίς να υπάρχει καμιά σχετική Ευρωπαϊκή οδηγία, καθόρισε ότι από τις 03 Αυγούστου 2026 απαραίτητη προϋπόθεση έκδοσης διαβατηρίων ήταν η ταυτότητα νέου τύπου.
Πλέον όσοι διαθέτουν τις παλιές μπλε ταυτότητες, ανεξαρτήτως χρόνου έκδοσης, δεν μπορούν να ανανεώσουν ή να εκδώσουν νέο διαβατήριο. Δηλαδή υπάρχουν πολίτες που με την ίδια μπλε ταυτότητα μπορούν να εκδίδουν δίπλωμα οδήγησης, να συνάπτουν συμβόλαια, να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς, να ψηφίζουν, αλλά με την ίδια ταυτότητα να μην μπορούν να βγάλουν διαβατήριο.
Μια πραγματικά παρανοϊκή κατάσταση και προσβολή των στοιχειωδών δικαιωμάτων των Ελλήνων πολιτών, όταν παράνομοι μετανάστες χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο ταυτοποίησης λαμβάνουν διαβατήρια από τις αρχές του Κράτους.
Το τελευταίο όμως επεισόδιο είναι κάτι που δείχνει ότι η Κυβέρνηση έχει υπερβεί τα εσκαμμένα, στην προσπάθεια της να μην ναυαγήσει το σχέδιο της για τις νέες ταυτότητες.
Στις 1 Οκτ 26 η Διεύθυνση Οικονομικού του ΓΕΕΘΑ με έγγραφό της ζήτησε από τα στελέχη των ΕΔ να προσέλθουν στις τράπεζες για να επικαιροποίησουν τα στοιχεία τους, γιατί εάν δεν το έκαναν μέχρι τέλους Οκτωβρίου 26 δεν θα μπορούσαν να εκτελούν τραπεζικές συναλλαγές.
Δηλαδή δεν θα είχαν πρόσβαση στην μισθοδοσία τους. Στην ίδια διαταγή αναφερόταν ότι τα νέα δελτία ταυτότητας αποτελούν το μοναδικό μέσο ταυτοποίησης.
Δηλαδή άλλος ένας έμμεσος εκβιασμός: "ή θα βγάλετε νέες ταυτότητες ή ο τραπεζικός λογαριασμός σας θα παγώσει".
Η απόφαση αυτή όμως ήταν παράνομη, διότι σύμφωνα με τον νόμο 2690/1999 -Κύρωση Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας- παράγραφο 4 του άρθρου 3, όπως αυτή τροποποιήθηκε με το άρθρο 25 του ν.3731/2008, καθορίζεται ότι τα στοιχεία ταυτότητας των Ελλήνων πολιτών αποδεικνύονται από "το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή τη σχετική προσωρινή βεβαίωση της αρμόδιας αρχής ή το διαβατήριο ή την άδεια οδήγησης ή το ατομικό βιβλιάριο υγείας όλων των ασφαλιστικών φορέων".
Πως είναι δυνατόν λοιπόν μια Δημόσια Υπηρεσία, το ΓΕΕΘΑ, να αγνοεί-παραβαίνει τον νόμο και να φτάνουμε στο σημείο να απειλείται το στρατιωτικό προσωπικό με στέρηση μισθού;
Βέβαια μετά την μεγάλη αναστάτωση που προήλθε και τις διάφορες οχλήσεις, εκδόθηκε νέο έγγραφο από το ΓΕΕΘΑ που αναφέρει και το διαβατήριο ως μέσο ταυτοποίησης. Και σε όλα αυτά κανείς δεν απολογείται, κανείς δεν ζητά μια συγνώμη για την αναστάτωση.
Το επεισόδιο αυτό (καψόνι στο στρατιωτικό λεξιλόγιο) ήρθε σε συνέχεια του περασμένου Ιουλίου 2026, όταν το ΓΕΕΘΑ είχε κυκλοφορήσει στους διαπιστευμένους συντάκτες και τα ΜΜΕ ένα "άτυπο ενημερωτικό σημείωμα" με το οποίο πληροφορούσε γονείς και μαθητές ότι οι επιτυχόντες στις στρατιωτικές σχολές δεν θα μπορούν να εγγραφούν εάν δεν έχουν τη νέα ηλεκτρονική ταυτότητα.
Και μάλιστα το σημείωμα αυτό κυκλοφόρησε την εβδομάδα που συμπλήρωναν οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου τα μηχανογραφικά τους δελτία για να δηλώσεις τις σχολές προτίμησης (07 Ιουλίου).
Δεν είναι γνωστό πόσοι από αυτούς επηρεάστηκαν και έβγαλαν από τις προτιμήσεις τους τις Στρατιωτικές Σχολές, αλλά αυτό ήταν μία ανέντιμη πράξη σε νέους που είχαν όνειρο να φοιτήσουν σε μία στρατιωτική σχολή και να κάνουν σταδιοδρομία στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Και σε αυτήν την περίπτωση, μετά τον σάλο που ξέσπασε αλλάξαν στάση, το πήραν πίσω -πάλι με άτυπο ενημερωτικό- και οι επιτυχόντες μπόρεσαν να εγγραφούν στις Σχολές τους ακόμα και με την μπλε ταυτότητα. Αλλά και πάλι καμία συγνώμη και καμία εξήγηση.
Σήμερα λοιπόν υπάρχουν Έλληνες πολίτες που δεν έχουν ταυτότητα στην κυριολεξία. Αυτό το γεγονός όπως εξηγήθηκε δεν οφείλεται στους ίδιους αλλά στην μεθόδευση και συμπαιγνία της Κυβέρνησης που εφάρμοσε στα στελέχη των ΕΔ-ΣΑ πιλοτικά την νέα υποχρεωτικότητα. Πεδίο δοκιμών αντοχής τα στελέχη των ΕΔ-ΣΑ.
Είναι τραγικό όμως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας να συμπεριφέρεται με τέτοιο τρόπο στο προσωπικό στο οποίο έχει αναθέσει την υπεράσπιση της πατρίδας μας και τον χειρισμό των σύγχρονων οπλικών μας συστημάτων.
Υπάρχουν όμως στελέχη που δεν έχουν παραλάβει την νέα ταυτότητα, αλλά δεν έχουν ούτε και διαβατήριο. Το θα γίνει με αυτούς; Θα τους διακοπεί η μισθοδοσία επειδή δεν θα μπορούν να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους; Θα φανεί σε λίγες ημέρες.
Το 2000 η ελληνική κοινωνία είχε διχασθεί με το θέμα της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Ο πρώην Προέδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Χρήστος Σαρτζετάκης είχε κάνει την παρακάτω δήλωση: "Εύχομαι η λογική και η σύνεση να πρυτανεύσουν σε όλους.
Δια να μην οδηγηθούμε σε ανόητους διχασμούς, οι οποίοι μπορεί τελικώς να αποδειχθούν ως σατανικώς επινοηθείσα αυτοπαγίδευσις δια τον απροσανατολισμού του Ελληνικού Λαού από τα αληθινά του προβλήματα και τους αληθινούς κινδύνους, που επαπειλούν τα εθνικά μας δικαιώματα και τα εθνικά μας συμφέροντα".
Όντως οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι για να εφευρίσκει η Κυβέρνηση λόγους διχασμού.
* Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην "Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια".
Είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου της "ΝΙΚΗΣ" και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής.