Η αρχαία αυτή φράση, συχνά ...
χρησιμοποιείται για να δηλώσει, ότι, η πραγματικότητα ή οι νέες εξελίξεις περιορίζονται ή καθορίζονται από το ήδη υπάρχον πλαίσιο ή ότι κάποια πράγματα που βρίσκονται επάνω στο έδαφος ανήκουν στον ιδιοκτήτη του εδάφους.
Και για να γίνω πιο σαφής, -με άλλα λόγια-, αν κάποιος "ασύνετος" ή "άφρων" χτίσει μια κατοικία σε οικόπεδο -που δεν του ανήκει τυπικά-, τότε... και το κτίσμα θα ανήκει όχι στον ίδιο αλλά στον ιδιοκτήτη του οικοπέδου.
Αυτήν την πασίγνωστη αλήθεια που την γνωρίζουν ακόμη και τα μικρά παιδιά, φαίνεται ότι "αγνοούσαν " οι διοικούντες την Μορφωτική Ένωση Καταφυγιωτών Κατερίνης, όταν στις αρχές της δεκαετίας του 90 αποφάσιζαν μετά τυμπανοκρουσιών και πανηγύρεων, ν΄ ανεγείρουν πολιτιστικό μέγαρο σε οικόπεδο στο κέντρο της συνοικίας Καταφυγιωτών Κατερίνης, το οποίο ανήκε και συνεχίζει να ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο.
Οι προηγούμενες διοικήσεις της Μ.Ε.Κ της προηγούμενης δεκαετίας του 80, είχαν αποδυθεί σε αγώνα για την απόκτηση της κυριότητας του ακινήτου ώστε επί ιδιόκτητου οικοπέδου να ανεγερθεί το κτήριο.
Δυστυχώς το οικόπεδο δεν μπορούσε, ούτε και τώρα μπορεί να μεταβιβαστεί από φορέα του δημοσίου σε Ν.Π.Ι.Δ (Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου).
Των προσπαθειών αυτών ήταν ασφαλώς γνώστες όλοι οι Καταφυγιώτες και τα μέλη της Μ.Ε.Κ, μεταξύ αυτών και ένας πρώην πρόεδρος ο οποίος είχε εισηγηθεί και αγωνισθεί να υψωθεί παρά ταύτα κτίσμα σε αλλότριο οικόπεδο.
Και ετέθη τότε, -δεκαετία του 90-, ο θεμέλιος λίθος και έσυραν οι τότε διοικούντες την Μ.Ε.Κ τον χορό στα πανηγύρια που τον συνόδευσαν και άρχισαν από τότε να ρέουν άφθονες οι επιχορηγήσεις και ενισχύσεις από κρατικούς φορείς και κυρίως να εισρέουν στο ταμείο της Μ.Ε.Κ δωρεές φτωχών Καταφυγιωτών που από το υστέρημα τους ενίσχυαν μια προσπάθεια που είχε κατάλληλα διαφημιστεί ως μεγαλεπήβολη.
Προ ετών, είδε το φώς της δημοσιότητας, περίπτωση Καταφυγιώτισσας που είχε δωρίσει στη Μ.Ε.Κ επί προεδρίας του μακροβιότερου προέδρου και ετέθη ο θεμέλιος λίθος, που επί είκοσι (20) συναπτά έτη ηγείτο της Μ.Ε.Κ, -χωρίς να αμφισβητείται από κανέναν ή να εγκαταλείπει την θέση του-, ποσό 45.000 ευρώ, υπό τον όρο να δοθεί στην ισόγεια αίθουσα του κτηρίου το όνομα του θανόντος τότε συζύγου της.
Ο όρος της δωρεάς, κατά τους ισχυρισμούς της δωρήτριας δεν τηρήθηκε, ούτε και της δόθηκε ποτέ λογαριασμός για το πού διέθεσε η τότε διοίκηση της Μ.Ε.Κ τα χρήματα της δωρεάς της.
Σήμερα, κοντά στα τριάντα τόσα χρόνια μετά από εκείνον τον πρώτο θεμέλιο λίθο, του πολιτιστικού κέντρου στο οικόπεδο του ελληνικού δημοσίου, το κτήριο μοιάζει με φάντασμα, ημιτελές και με εμφανή τα σημάδια της προχωρημένης φθοράς και εγκατάλειψης.
Και το κυριότερο: Ένα κτίσμα που ανήκει όχι στην ΜΕΚ, ούτε στους δυστυχείς κατοίκους της συνοικίας των Καταφυγιωτών Κατερίνης που διέθεσαν τεράστια χρηματικά ποσά από το υστέρημα τους, αλλά στο ελληνικό δημόσιο.
Και βέβαια το κτήριο αυτό θα παραμένει ες αεί στην κυριότητα του δημοσίου και δεν πρόκειται ποτέ να μεταβιβαστεί στην ΜΕΚ.
Ψάχνεστε μήπως ακόμη γιατί κάποιοι είχαν την φαεινή ιδέα να χτίσουν κτήριο επί αλλότριου οικοπέδου;
Εξ ου και η αρχαία φράση: "Τα επικείμενα είκει τος υποκειμένοις". Επίσης υπάρχει και η λατινική νομική αρχή "superficies solo cedit" που σημαίνει "ό,τι είναι πάνω από το έδαφος, ανήκει στο έδαφος".
Πρόκειται για θεμελιώδη κανόνα του εμπράγματου δικαίου, βάσει του οποίου τα κτίσματα, οι εγκαταστάσεις ή τα δέντρα -υπερκατασκευή- θεωρούνται συστατικά μέρη του οικοπέδου -έδαφος- και δεν αποτελούν ξεχωριστή ιδιοκτησία, ακολουθώντας την τύχη του εδάφους.
Είπατε κάτι ;
* Ο Ηλίας Χρυσικός είναι δημοσιογράφος - διευθυντής του ρ/σ Ενημέρωση 92,2 στα fm.