Λίγες ημέρες πριν από την ...
έκδοση της Navtex από την Ελλάδα για την επανεκκίνηση των εργασιών πόντισης του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου, έργου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, Τουρκία και Λιβύη συμφωνούν και περνούν από το κοινοβούλιο το παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο που είχε υπογραφεί το 2019, το οποίο όμως ο πρόεδρος της βουλής των αντιπροσώπων Αλ Σάλεχ αρνείτο να κυρώσει.
Πέρασαν πολλά χρόνια από την συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και της κυβέρνησης της Τρίπολης, με την οποία η Ανατολική Λιβύη διαφωνούσε, αλλά όπως διεφάνη η σχέση Άγκυρας και στρατάρχη Χαφτάρ έκτοτε δυνάμωσε.
Αν και η Αθήνα βρισκόταν σε διαβουλεύσεις και με τις δύο πλευρές της Λιβύης, τόσο για το μεταναστευτικό όσο και για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, με την πρόσφατη επίσκεψη του στρατάρχη Χαφτάρ στην Αθήνα τον περασμένο Ιούνιο να αφήνει μία χαραμάδα αισιοδοξίας, τα συμφέροντα της Λιβύης ήταν πιο κοντά στην Τουρκία από ότι στην Ελλάδα.
Μόλις πριν από δύο εβδομάδες ο Αλ Σάλεχ σχεδόν εκδιώχθηκε και αντικαταστάθηκε από πρόσωπο κοντά στον γιο του στρατάρχη Χαφτάρ, Σαντάμ, ο οποίος είναι πλέον ο ισχυρός άνδρας της Βεγγάζης.
Η τοποθέτησή του στη βουλή σήμανε και την αρχή του τέλους για την εκκρεμότητα της κύρωσης του μνημονίου, το οποίο δεν αναγνωρίζει ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στα ελληνικά νησιά όπως την Κρήτη, την Ρόδο, την Κάσο και την Κάρπαθο.
Ο σκοπός της Άγκυρας είναι προφανής: μέσα από την κύρωση της παράνομης για την Ευρωπαϊκή Ένωση συμφωνίας, εγκαθιδρύεται στην εσωτερική έννομη τάξη το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας και δείχνει ξεκάθαρα τους στόχους της Άγκυρας.
Να ηγεμονεύσει στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο χρονισμός επίσης δεν είναι τυχαίος. Όλα έδειχναν ότι πλησίαζε η ώρα για να βγει το γαλλικό πλοίο για έρευνες βυθού για το καλώδιο, με την Αθήνα να διαμηνύει ότι δεν θα ζητήσει άδεια από κανέναν. Την ίδια ώρα η Άγκυρα ετοιμάζεται να υποβάλλει στο κοινοβούλιο το νομοσχέδιο για την Γαλάζια Πατρίδα.
Η Τουρκία είχε εμπλακεί στην εσωτερική σύγκρουση στη Λιβύη υποστηρίζοντας την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στον Χαλίφα Χαφτάρ, πατέρα του Σαντάμ. Έχοντας την υποστήριξη της Τουρκίας υπεγράφη το μνημόνιο με το οποίο περιγράφεται η χάραξη θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών, παραβλέποντας το Διεθνές Δίκαιο, αφού δεν "βλέπουν" τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Μετά το τέλος του εμφύλιου πολέμου, η Τουρκία άρχισε να προσεγγίζει και την Βεγγάζη διπλωματικά, αλλά και οικονομικά. Ο Αλ Σάλεχ ωστόσο αντιδρούσε μέχρι χθες στην κύρωση του τουρκο-λιβυκού μνημονίου, γεγονός που κατέστησε μονόδρομο την εκπαραθύρωσή του από την βουλή των αντιπροσώπων.
Με αυτή την κίνηση ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο γιος Χαφτάρ, ο οποίος ηγεμονεύει στην Βεγγάζη, ανοίγει πλέον μέτωπο με την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, οι οποίες αντιτίθενται στο μνημόνιο. Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι διαλέγει στρατόπεδο, αγνοώντας το Διεθνές Δίκαιο, με τις όποιες συνέπειες.
"Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών" ανέφερε η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, με την Αθήνα να έχει εκκινήσει έναν μαραθώνιο ενημέρωσης των συμμάχων στην Ευρώπη και όχι μόνο, για το θέμα.
Τουρκο-λιβυκό μνημόνιο: Οι αιχμές Σαμαρά και οι αντιδράσεις από την Ευρώπη
Ήδη οι αντιδράσεις σε βάρος της απόφασης της βουλής να κυρώσει το μνημόνιο ήταν σφοδρές από τις Βρυξέλλες, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν, ενώ ο Γ. Γεραπετρίτης επικοινώνησε με τους ομολόγους του σε Κύπρο και Αίγυπτο.
Την ίδια ώρα οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης που ασκούν σκληρή κριτική στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδας διαδέχονταν η μία την άλλη, με πιο χαρακτηριστική αυτή του Αντώνη Σαμαρά.