Το πρόγραμμα Ανακαινίζω δίνει ...
επιδότηση έως 36.000 ευρώ για ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, με ποσοστά έως 95%.
Ο οδηγός ορίζει εργασίες, δικαιολογητικά, προκαταβολή και δεσμεύσεις των ιδιοκτητών.
Το πρόγραμμα Ανακαινίζω επιδότηση προβλέπει ενίσχυση έως 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης σε κατοικίες με άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
Το ποσοστό φτάνει έως 95%, ανάλογα με το εισόδημα, την περιοχή και τα κοινωνικά κριτήρια του νοικοκυριού.
Οι αιτήσεις χρηματοδότησης θα υποβληθούν στην πλατφόρμα του ΤΕΕ, σε ημερομηνίες που δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Μετά την ένταξη, καταβάλλεται προκαταβολή ίση με το 60% της εγκεκριμένης επιδότησης, εφόσον ο ιδιοκτήτης έχει πληρώσει μέσω τράπεζας το 40% της δικής του συμμετοχής.
Ανακαινίζω: Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Το επόμενο στάδιο του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» αφορά όσους έχουν ήδη λάβει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας. Πρώτα θα ανοίξει η πλατφόρμα για τα κλειστά σπίτια και στη συνέχεια για τις ήδη κατοικούμενες κύριες κατοικίες, αρχίζοντας από τα νοικοκυριά της χαμηλότερης εισοδηματικής κατηγορίας.
Σύμφωνα με στοιχεία των αρχών Οκτωβρίου, στην πρώτη φάση εκδόθηκαν περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας: περίπου 14.000 για κλειστά σπίτια και 80.000 για κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη. Δεν έχει ανακοινωθεί νέος κύκλος έκδοσης βεβαιώσεων για όσους δεν συμμετείχαν στην πρώτη φάση.
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας επιτρέπει τη διεκδίκηση της χρηματοδότησης, αλλά δεν εξασφαλίζει από μόνη της την καταβολή χρημάτων, καθώς θα ακολουθήσει έλεγχος του φακέλου.
Αν εξαντληθούν οι διαθέσιμοι πόροι, η σειρά προτεραιότητας θα καθοριστεί από τον χρόνο υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης και όχι από τον χρόνο έκδοσης της Βεβαίωσης.
Πώς υπολογίζεται η επιδότηση έως 36.000 ευρώ
Το ανώτατο ποσό για τις εργασίες είναι 36.000 ευρώ, με πρόσθετο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Για τον υπολογισμό λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια μεταξύ εκείνης που αναγράφεται στη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας και των κύριων χώρων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Έτσι, το μέγιστο ποσό διαμορφώνεται σε 24.000 ευρώ για κατοικία 80 τ.μ., σε 30.000 ευρώ για 100 τ.μ. και σε 36.000 ευρώ για 120 τ.μ. Το τελικό ύψος της ενίσχυσης εξαρτάται από τις επιλέξιμες δαπάνες και από το ποσοστό επιδότησης που αντιστοιχεί στο νοικοκυριό.
Για παράδειγμα, εργασίες συνολικού κόστους 30.000 ευρώ με επιδότηση 80% δίνουν ενίσχυση 24.000 ευρώ και ιδιωτική συμμετοχή 6.000 ευρώ, εφόσον δεν προκύπτει χαμηλότερο πλαφόν λόγω της επιφάνειας του ακινήτου.
Προβλέπεται επίσης κάλυψη έως 2.500 ευρώ για τα δύο ενεργειακά πιστοποιητικά, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, τον τεχνικό σύμβουλο, τον ελεγκτή δόμησης και τις αναγκαίες άδειες ή μελέτες. Οι υπηρεσίες αυτές καλύπτονται κατά 100%, εντός των επιμέρους ορίων του προγράμματος, εφόσον εγκριθεί η αίτηση και ολοκληρωθούν οι εργασίες.
Εισοδηματικά όρια και προσαυξήσεις για το Ανακαινίζω
Η βασική επιδότηση είναι 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη, με βάση το εισόδημα του φορολογικού έτους 2025. Για άγαμο, τα ανώτατα εισοδηματικά όρια είναι 18.000 και 25.000 ευρώ αντίστοιχα.
Για ζευγάρι χωρίς ανήλικα παιδιά τα όρια είναι 25.000 και 35.000 ευρώ, με ένα ανήλικο παιδί 30.000 και 40.000 ευρώ και με δύο παιδιά 35.000 και 45.000 ευρώ. Για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο παιδί, τα όρια ορίζονται σε 28.000 και 39.000 ευρώ, ενώ για κάθε επιπλέον ανήλικο παιδί αυξάνονται κατά 5.000 ευρώ.
Η επιδότηση αυξάνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές οικογένειες με αποκλειστική επιμέλεια, για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και σε περίπτωση αναπηρίας του αιτούντος, του συζύγου ή εξαρτώμενου μέλους.
Για την προσαύξηση λόγω αναπηρίας απαιτείται πιστοποιημένο ποσοστό τουλάχιστον 67% και το σπίτι πρέπει να ιδιοκατοικείται. Οι προσαυξήσεις μπορούν να συνδυαστούν, με το ποσοστό να φτάνει έως 95% στην πρώτη κατηγορία και έως 85% στη δεύτερη.
Αλλαγές στην οικογενειακή κατάσταση μετά την έκδοση της Βεβαίωσης μπορούν να ληφθούν υπόψη στην αίτηση χρηματοδότησης με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Ποια ακίνητα είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση
Το ακίνητο πρέπει να είναι νόμιμο, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέο και να διαθέτει οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή άλλο έγγραφο που αποδεικνύει τη νομιμότητά του. Αν υπάρχουν τμήματα διαφορετικής παλαιότητας, εξετάζεται η νεότερη άδεια.
Το όριο των κύριων χώρων είναι τα 120 τ.μ. και η αρχική ενεργειακή κατάταξη πρέπει να είναι Γ ή χαμηλότερη. Για τρίτεκνους και πολύτεκνους που κατοικούν ή θα κατοικήσουν στο ακίνητο επιτρέπονται έως 150 τ.μ., χωρίς όμως να αυξάνεται το ανώτατο ποσό επιδότησης.
Για κλειστό σπίτι ο αιτών χρειάζεται πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20%. Για ήδη κατοικούμενο ακίνητο μπορεί να έχει πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, εφόσον πρόκειται για την κύρια κατοικία του.
Κάθε νοικοκυριό μπορεί να ζητήσει χρηματοδότηση για περισσότερα κλειστά σπίτια, εφόσον κάθε ακίνητο πληροί αυτοτελώς τις προϋποθέσεις και διαθέτει την απαιτούμενη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας. Επιτρέπεται επιπλέον χρηματοδότηση για έως μία κατοικία που χρησιμοποιείται ήδη.
Για το ίδιο ακίνητο επιτρέπεται μία αίτηση και απαιτείται η συναίνεση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών και δικαιούχων. Εξαιρούνται κατοικίες εγγεγραμμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης κατά την αίτηση ή την ολοκλήρωση, καθώς και ακίνητα που έχουν ενταχθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2020 στα προγράμματα «Εξοικονομώ» που αναφέρονται στον οδηγό ή στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».
Εξαίρεση προβλέπεται για συμμετέχοντα διαμερίσματα πολυκατοικιών τύπου Β του «Εξοικονομώ – Αυτονομώ». Η ίδια εργασία δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί από δύο διαφορετικά προγράμματα.
Πώς αποδεικνύεται ότι ένα σπίτι είναι κλειστό
Η μη χρήση της κατοικίας ελέγχεται μέσω του εντύπου Ε2 και των στοιχείων ηλεκτροδότησης. Το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί κενό στο Ε2 του 2025 για ολόκληρο το έτος ή για τους μήνες κατά τους οποίους ο αιτών είχε το σχετικό εμπράγματο δικαίωμα.
Παράλληλα, εξετάζεται αν η ηλεκτροδότηση είχε διακοπεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και παρέμεινε διακομμένη ή αν η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας το 2024 και το 2025 ήταν χαμηλότερη από 100 κιλοβατώρες.
Αντίστοιχος αναλογικός έλεγχος γίνεται για το 2026, έως την αίτηση έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας. Όταν λείπουν οι αναγκαίες μετρήσεις, προβλέπεται ειδική διαδικασία καταμέτρησης από τον ΔΕΔΔΗΕ. Για τις ήδη κατοικούμενες κατοικίες, η χρήση ως κύριας κατοικίας πρέπει να προκύπτει από τη δήλωση του 2025 και να συνεχίζεται.
Ποιες εργασίες καλύπτει το Ανακαινίζω
Στις επιλέξιμες εργασίες ανακαίνισης περιλαμβάνονται η κουζίνα, το μπάνιο και τα είδη υγιεινής, η πόρτα εισόδου και οι εσωτερικές πόρτες, τα δάπεδα, τα ηλεκτρολογικά και υδραυλικά, οι επισκευές τοίχων, οι σοβάδες, τα πλακίδια και τα βαψίματα.
Καλύπτονται ακόμη εσωτερικές διαρρυθμίσεις, γυψοσανίδες, κεραμοσκεπή, μετατροπή συμβατικού τζακιού σε ενεργειακό και παρεμβάσεις προσβασιμότητας για τους δικαιούχους της αντίστοιχης κατηγορίας.
Στις παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης περιλαμβάνονται κουφώματα και ενεργειακά τζάμια, τέντες και σκίαστρα, θερμομόνωση, αντλίες θερμότητας, επιλέξιμα συστήματα θέρμανσης και ψύξης, ηλιακά συστήματα ζεστού νερού, αερισμός με ανάκτηση θερμότητας και αυτοματισμοί εξοικονόμησης ενέργειας.
Η ανακαίνιση και η ενεργειακή αναβάθμιση συνδυάζονται υποχρεωτικά. Από 20% έως 40% του επιλέξιμου κόστους πρέπει να αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις και το υπόλοιπο επισκευές και ανακαίνιση, ενώ απαιτείται βελτίωση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Δικαιολογητικά και φάκελος στην πλατφόρμα του ΤΕΕ
Η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του ΤΕΕ. Βασικό έγγραφο είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο δηλώνονται οι προτεινόμενες εργασίες και το αναμενόμενο κόστος τους.
Απαιτούνται επίσης οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις, η οικοδομική άδεια ή τα αντίστοιχα έγγραφα νομιμότητας και, όπου χρειάζεται, αποδεικτικά αναπηρίας, τριτεκνίας, πολυτεκνίας ή αλλαγής οικογενειακής κατάστασης.
Το πρώτο ενεργειακό πιστοποιητικό και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου υποβάλλονται σε επόμενο στάδιο, εντός της τρίμηνης προθεσμίας μετά τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως επιλέξιμης. Αν δεν κατατεθούν έγκαιρα ή εάν δείξουν ότι το ακίνητο δεν πληροί τους όρους, η αίτηση απορρίπτεται.
Για κατοικίες που θα νοικιαστούν απαιτείται δήλωση προηγούμενων κρατικών ενισχύσεων, ώστε να ελεγχθεί το όριο των 300.000 ευρώ σε τριετία του καθεστώτος de minimis. Αντίστοιχος έλεγχος γίνεται και σε περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο οδηγός.
Ο τεχνικός σύμβουλος είναι προαιρετικός, όμως η αρχική κοστολόγηση χρειάζεται προσοχή: δεν επιτρέπεται αύξηση του συνολικού κόστους όταν οι εργασίες εξειδικευτούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
Προκαταβολή 60% και πληρωμή της επιδότησης
Μετά την έγκριση της ένταξης, πιστώνεται σε ειδικό λογαριασμό προκαταβολή ίση με το 60% της εγκεκριμένης επιδότησης. Για να χρησιμοποιηθεί, ο ιδιοκτήτης πρέπει να έχει καταβάλει μέσω τράπεζας το 40% της δικής του συμμετοχής και να υποβάλει τα αποδεικτικά πληρωμής για έλεγχο.
Αν η ιδιωτική συμμετοχή είναι 6.000 ευρώ, απαιτούνται πληρωμές 2.400 ευρώ για την ενεργοποίηση της προκαταβολής. Στον υπολογισμό συνυπολογίζονται και οι προβλεπόμενες υποστηρικτικές υπηρεσίες που έχουν ήδη πληρωθεί.
Οι δαπάνες των εργασιών αναγνωρίζονται από την ημερομηνία έγκρισης της ένταξης. Για το πρώτο ενεργειακό πιστοποιητικό και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου αναγνωρίζονται δαπάνες από τις 2 Ιουνίου 2026. Όλες οι πληρωμές πρέπει να γίνονται μέσω τράπεζας, καθώς δεν γίνονται δεκτά μετρητά και επιταγές τρίτων.
Το έργο πρέπει να ολοκληρωθεί εντός 18 μηνών από την ένταξη και σε κάθε περίπτωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028. Η προθεσμία περιλαμβάνει τις εργασίες, τους τελικούς ελέγχους, την υποβολή παραστατικών και τη δήλωση ολοκλήρωσης.
Προβλέπονται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και αυτοψία από ελεγκτή δόμησης, ο οποίος θα επιλέγεται με κλήρωση του ΤΕΕ. Το υπόλοιπο της επιδότησης καταβάλλεται εντός 30 ημερών από τον επιτυχή έλεγχο της δήλωσης ολοκλήρωσης. Αν το τελικό αναγνωρισμένο κόστος είναι χαμηλότερο, μειώνεται αντίστοιχα και η ενίσχυση.
Οι δεσμεύσεις για ενοικίαση ή ιδιοκατοίκηση
Για κλειστό σπίτι που θα νοικιαστεί, απαιτείται η σύναψη και ανάρτηση μισθωτηρίου στην ΑΑΔΕ μέσα σε οκτώ μήνες από τη δήλωση πιστοποίησης ολοκλήρωσης. Η υποχρέωση μακροχρόνιας μίσθωσης διαρκεί πέντε έτη.
Το ενοίκιο πρέπει να παραμείνει σταθερό ή χαμηλότερο για τουλάχιστον τα πρώτα τρία χρόνια, ακόμη και αν αλλάξει ο ενοικιαστής. Επιτρέπονται διαδοχικές συμβάσεις, αλλά αν τα κενά διαστήματα υπερβούν συνολικά τους 11 μήνες, η περίοδος δέσμευσης επεκτείνεται αναλογικά.
Απαγορεύονται η διάθεση του ακινήτου για Airbnb, η εκμίσθωση σε νομικό πρόσωπο ή για επαγγελματική στέγη και η υπεκμίσθωση. Για τις κατοικίες που εντάσσονται ως ήδη κατοικούμενες, ο ιδιοκτήτης πρέπει να συνεχίσει να μένει στο σπίτι για πέντε χρόνια.
Μεταβίβαση της ενισχυμένης κατοικίας μέσα στην περίοδο δέσμευσης συνεπάγεται επιστροφή ολόκληρης της επιδότησης. Επιστροφή χρημάτων μπορεί να προκύψει και από παραβάσεις των όρων χρήσης, οι οποίοι ελέγχονται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο μέσω φορολογικών δηλώσεων, μισθωτηρίων και στοιχείων βραχυχρόνιας διαμονής.