Μόνο θλίψη και, ενίοτε, θυμηδία ...
προκαλεί η προσπάθεια ορισμένων κύκλων της συνοικίας Καταφυγιωτών Κατερίνης να παρουσιάσουν, κατά την άποψή μας, μια διαφορετική εκδοχή των γεγονότων σχετικά με την πινακίδα που τοποθετήθηκε πρόσφατα στο Καταφύγι για την ιστορία του σχολείου.
Η υπόθεση ξεκίνησε στις αρχές του 2025, όταν η Α.Ε.ΚΑ υπέβαλε αίτημα προς τον Δήμο Βελβεντού για την τοποθέτηση αναθηματικής πλάκας στο ιστορικό σχολείο του Καταφυγίου, προς τιμήν της Α΄ Παμμακεδονικής Συνδιάσκεψης της ΕΠΟΝ, η οποία πραγματοποιήθηκε εκεί προς το τέλος φθινόπωρου του 1943.
Η πρόταση παρουσιάστηκε και υποστηρίχθηκε από την ΑΕΚΑ στο Δημοτικό Συμβούλιο Βελβεντού. Επειδή, όμως, διατυπώθηκαν έντονες αντιρρήσεις από καταφυγιώτικα Σωματεία της Κατερίνης, το θέμα παραπέμφθηκε στη Λαϊκή Συνέλευση του Καταφυγίου.
Κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Καταφυγίου μετέφερε ότι είχαν διατυπωθεί πληροφορίες ή ανησυχίες πως, εάν τοποθετούνταν η αναθηματική πλάκα, υπήρχε ενδεχόμενο να προκληθεί φθορά σε αυτή συγκεκριμένα είπε: " Αν τοποθετηθεί η πλάκα κάποιοι θα την σπάσουν" Από τα ηχογραφημένα πρακτικά του Δ.Σ Βελβεντου που έχει στην κατοχή της η ΑΕΚΑ.
Στη Λαϊκή Συνέλευση του περασμένου Αυγούστου, ο πρόεδρος της Α.Ε.ΚΑ, Δημήτρης Κρήτος, επιδιώκοντας να διευκολύνει την ευρύτερη αποδοχή της πρότασης, διατύπωσε, μεταξύ άλλων, την εξής πρόταση:
"Θα μπορούσε να τοποθετηθεί μπροστά από το ιστορικό μνημείο του σχολείου, όπως συμβαίνει με πολλά μνημεία, μία καλαίσθητη πινακίδα με το ιστορικό του, στην οποία να γίνεται λιτή μνεία και στο ιστορικό γεγονός της Α΄ Παμμακεδονικής Συνδιάσκεψης της ΕΠΟΝ".
Από τα ηχογραφημένα πρακτικά της συνέλευσης, τα οποία βρίσκονται στην κατοχή της ΑΕΚΑ.
Αμέσως μετά έλαβε τον λόγο ο κ. Διονύσης Τσικόπουλος, ο οποίος, επικαλούμενος την παραπάνω πρόταση, την ανέπτυξε περαιτέρω, προσθέτοντας επιμέρους στοιχεία, όπως η αναγραφή του κειμένου και στην αγγλική γλώσσα.
Η τοποθέτησή του επιδοκιμαστηκε από τον κ.Κρήτο και τελικά η συνέλευση κατέληξε ομόφωνα στην απόφαση που όλοι γνωρίζουμε.
Αυτά είναι τα πραγματικά γεγονότα, όπως προκύπτουν από τα πρακτικά της συνέλευσης.
Σήμερα, μετά την υλοποίηση της απόφασης της Λαϊκής Συνέλευσης, διατυπώνονται δημόσια ισχυρισμοί ότι η πρόταση της ΑΕΚΑ δήθεν απορρίφθηκε και ότι η τελική λύση προέκυψε αποκλειστικά από άλλη πρόταση.
Η θέση αυτή, κατά την άποψή μας, δεν ανταποκρίνεται στα όσα καταγράφονται στα πρακτικά της συνέλευσης.
Η ΑΕΚΑ είναι απόλυτα ικανοποιημένη από την όλη εξέλιξη.
Η πινακίδα που τοποθετήθηκε μνημονεύει πολύ περισσότερα στοιχεία για την Α΄ Παμμακεδονική Συνδιάσκεψη της ΕΠΟΝ από όσα θα μπορούσαν να αποτυπωθούν σε μια μικρή μαρμάρινη πλάκα διαστάσεων 20×20 εκατοστών.
Εάν κάποιοι επιθυμούν να θεωρούν ότι συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της τελικής λύσης, αυτό δεν αποτελεί ζήτημα αντιπαράθεσης για εμάς. Σημασία έχει ότι αποδόθηκε η οφειλόμενη ιστορική αναφορά σε ένα σημαντικό γεγονός της ιστορίας του Καταφυγίου.
Ωστόσο, δεν μπορούν να παραγνωρίζονται οι δημόσιες τοποθετήσεις και τα έγγραφα που έχουν κατατεθεί κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Τα γραπτά παραμένουν και αποτελούν μέρος της δημόσιας ιστορικής καταγραφής – scripta manent.
Το ίδιο ισχύει και για τις αναφορές που έγιναν δημοσίως περί πιθανής καταστροφής της αναθηματικής πλάκας, εφόσον αυτή τοποθετούνταν.
Ευχόμαστε οι ανησυχίες αυτές να διαψευσθούν πλήρως και η πινακίδα να παραμείνει στη θέση της χωρίς κανένα πρόβλημα.
Παράλληλα, εξακολουθούν να διατυπώνονται δημόσια ιστορικοί ισχυρισμοί με τους οποίους διαφωνούμε κατηγορηματικά.
Ενδεικτικά, ο ισχυρισμός ότι κατά την πυρπόληση του Καταφυγίου από τις γερμανικές δυνάμεις τον Δεκέμβριο του 1943 το χωριό δεν το υπερασπίστηκαν οι αντάρτες αποτελεί, κατά την άποψή μας, ιστορικά ατεκμηρίωτη θέση, η οποία δεν συνάδει με τα ιστορικά δεδομένα που έχουν καταγραφεί για την περίοδο εκείνη και είναι ντροπή για την ιστορία του Καταφυγίου να διατυπώνεται από Καταφυγιώτικα χείλη.
Ο δημόσιος διάλογος για την ιστορία οφείλει να στηρίζεται σε τεκμήρια και όχι σε αναπόδεικτους και αυθαίρετους ισχυρισμούς.
Ελπίζουμε και ευχόμαστε η πινακίδα που τοποθέτησε ο Δήμος Βελβεντού να παραμείνει στη θέση της, ως στοιχείο ιστορικής μνήμης και σεβασμού προς την ιστορία του τόπου.
Η Α.Ε.ΚΑ χαίρεται ιδιαίτερα που, τελικά, η τοποθέτηση της πινακίδας βρίσκει ευρεία αποδοχή. Αυτό είναι το ουσιαστικό αποτέλεσμα και εκεί αξίζει να μείνει η συζήτηση.
Το ΔΣ της ΑΕΚΑ