Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος είχε πει ότι ...
"είμαστε ένα ολιγάριθμο έθνος, καθηλωμένο σε ένα επίζηλο σημείο του κόσμου, που βάλλεται από πολλούς αντίξοους ανέμους".
Οι άνεμοι αυτοί έχουν σχέση με τα ποικίλα συμφέροντα και τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς στην περιοχή που θέτουν στην εκάστοτε Ελληνική Κυβέρνηση διλλήματα και απειλές.
Την ίδια στιγμή η Τουρκία φαίνεται να απολαμβάνει μία ιδιότυπη ανοχή σε όσα πράττει τόσο στο εσωτερικό της -κατάλυση κράτους δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων- όσο και στις σχέσεις της με γειτονικά κράτη (Κύπρος, Ελλάδα, Συρία, Ιράκ), αφού ΕΕ και ΗΠΑ έχουν συμφέρον να βρίσκεται στη δυτική σφαίρα επιρροής.
Και για να το πετύχουν αυτό εφαρμόζουν μια πολιτική "ίσων αποστάσεων" με την Ελλάδα αμνηστεύοντας μια σειρά παράνομων ενεργειών της.
Η εισβολή και κατοχή του 37% της Κύπρου, το casus belli, οι συνεχείς απειλές, οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου και των Χωρικών μας Υδάτων, η παράνομη αλιεία μέσα στα Χωρικά μας Ύδατα, η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού και τόσα άλλα αντιμετωπίζονται ως κανονικότητα και γίνονται αποδεκτά από τους συμμάχους μας.
Το τελευταίο επεισόδιο της αναθεωρητικής και επεκτατικής πολιτικής της Τουρκίας ονομάζεται Γαλάζια Πατρίδα, και στην πραγματικότητα αποτελεί την εκπεφρασμένη πρόθεση της, εδώ και δεκαετίες, για συγκυριαρχία στο Αιγαίο και στην ΝΑ Μεσόγειο.
Πώς θα το πετύχει αυτό και πώς θα μεθοδευτεί ώστε να μην προκαλέσει άμεση αντίδραση;
Η Ντόρα Μπακογιάννη, στις 12 Φεβρουαρίου 2026, την επομένη της συνάντησης Μητσοτάκη- Ερντογάν στην Άγκυρα, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό του ΣΚΑΙ, ρώτησε ειρωνικά τους δημοσιογράφους "Τα μετρήσατε τα νησιά; Τα έχουμε όλα; Από ό,τι κατάλαβα δεν χάσαμε κανένα νησί, δεν δώσαμε κυριαρχία, δεν χάσαμε το μισό Αιγαίο". Μια δήλωση που ήθελε να δείξει ότι κακώς ανησυχούσαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης για ενδοτισμό και παραχωρήσεις στην Τουρκία σε βάρος των εθνικών μας συμφερόντων.
Είναι σίγουρο ότι μετά την προδοτική Συμφωνία των ΠΡΕΣΠΩΝ είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί ελληνική Κυβέρνηση για να υπογράψει συμφωνία στην οποία θα παραχωρούνται στην Τουρκία κυριαρχικά μας δικαιώματα.
Ακόμα και για μια Κυβέρνηση συνεργασίας τέτοια απόφαση ενέχει μεγάλο πολιτικό ρίσκο. Υπάρχουν όμως Ελληνικές Κυβερνήσεις που δεν αντιδρούν με αποφασιστικότητα σε πράξεις που δημιουργούν τετελεσμένα στα εθνικά μας θέματα. Και αυτό είναι το ίδιο επικίνδυνο με μια συμφωνία παραχώρησης.
Τα παραδείγματα πολλά:
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η μη καταγγελία της Τουρκίας για την απειλή χρήσης βίας (casus belli) το 1995, σε περίπτωση επέκτασης των Χωρικών μας Υδάτων πέραν των 6 ν.μ. γεγονός που χρησιμοποιείται ως δικαιολογία από Ελληνικές Κυβερνήσεις στο να μην προβούν στο αναφαίρετο δικαίωμα επέκτασης των Χωρικών μας Υδάτων, λέγοντας παραπλανητικά στον ελληνικό λαό "δηλαδή τι θέλετε να κάνουμε πόλεμο;".
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" να αποδεχόμαστε στο ανακοινωθέν της Μαδρίτης (1997) ότι η Τουρκία έχει ζωτικά συμφέροντα στο Αιγαίο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι είναι ίσως δίκαιη μια μορφή συνεκμετάλλευσης.
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" όταν στη διακήρυξη των Αθηνών (2023) δεχόμαστε να αποφεύγουμε μονομερείς ενέργειες για να μην δυσαρεστήσουμε την Τουρκία, ακόμα και εάν έχουν σχέση με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων όπως π.χ. θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο.
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η αποδοχή πολιτικών της ΕΕ στο όνομα της "αειφόρου ανάπτυξης" στο Αιγαίο, που σχεδόν επιβάλουν την μείωση της αλιείας για την προστασία των ιχθυαποθεμάτων, ενώ την ίδια ώρα δεν εμποδίζεται η παράνομη αλιεία στο Αιγαίο από τουρκικά αλιευτικά τα οποία προκλητικά φτάνουν μέχρι τις ελληνικές ακτές και χρησιμοποιούν απαγορευμένες μεθόδους αλιείας.
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" όταν επιτρέπουμε στην Τουρκία να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία ως κρατική οντότητα, όταν την ίδια στιγμή λαμβάνει ευρωπαϊκές επιδοτήσεις και βρίσκεται σε καθεστώς υποψήφιας χώρας (από 1999) άσχετα εάν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε στασιμότητα από τον Ιούνιο του 2018.
Τελευταίο επεισόδιο αυτής της πολιτικής ήταν η μη πρόσκληση της Κύπρου σε μια σειρά προπαρασκευαστικών συναντήσεων, για την φετινή σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα, (COP31), η οποία θα φιλοξενηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από 9-20 Νοεμβρίου 2026.
Η Τουρκία δικαιολόγησε την στάση της λέγοντας ότι "προσκλήσεις είχαν απευθυνθεί μόνο σε κράτη που αναγνωρίζει επίσημα". Δηλαδή η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη της Κύπρου και εμείς συζητούμε για καλή γειτονία και συνεργασία!
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η αποδοχή μειωμένης επήρειας των νησιών μας στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο, παραβλέποντας την αρχή της μέσης γραμμής που προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Πώς μελλοντικά θα συζητήσουμε ή θα παραπέμψουμε σε Διεθνές Δικαστήριο την οριοθέτηση ΑΟΖ στην περιοχή του Καστελόριζου;
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία με την οποία της παραχωρήσαμε το δικαίωμα αλιείας ακόμα και στα χωρικά μας ύδατα. Πως μετά θα απαγορεύσουμε το "δικαίωμα" των Τούρκων να ψαρεύουν στα Χωρικά μας Ύδατα;
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η αποδοχή της περιστολής των δικαιωμάτων των Ελλήνων ομογενών στην Βόρειο Ήπειρο, αφού μια σειρά θεμάτων όπως η καταπάτηση περιουσιών, ο περιορισμός της ελληνικής γλώσσας, ο τρόπος απογραφής και ο τρόπος του εθνικού αυτοπροσδιορισμού δεν αντιμετωπίζονται με αποφασιστικότητα από την Ελληνική Κυβέρνηση. Σε μερικά χρόνια θα μας μείνει ο τίτλος "Εθνική Ελληνική Μειονότητα" στην Βόρειο Ήπειρο αλλά χωρίς Έλληνες σε αυτήν.
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η προδοτική συμφωνία των Πρεσπών και η αποδοχή χρήσης των όρων "μακεδονική" γλώσσα και "μακεδονική" υπηκοότητα για τους σλάβους γείτονές μας, κατάσταση που δημιουργεί σωρεία προβλημάτων και σύγχυση παγκοσμίως σε βάρος της ιστορικής μας κληρονομιάς αλλά και στη συνέχεια του ελληνισμού από τον Μέγα Αλέξανδρο μέχρι σήμερα.
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" να παρατηρούμε τα τουρκικά ερευνητικά να αλωνίζουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα (2020) στην περιοχή νότια της Ρόδου-Καρπάθου-Κάσου, να μην τα εμποδίζει κανείς και να ακούγεται από την Κυβέρνηση ότι η κόκκινη γραμμή μας είναι τα 6 ν.μ. Πέραν αυτού του ορίου δεν έχουμε εθνικά συμφέροντα;
Είναι δημιουργία "τετελεσμένων" η μη καταγγελία του Χάρτη για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που εξέδωσε η Τουρκία τον Ιούνιο του 2025 και τον κατέθεσε στην UNESCO. Ένας χάρτης που στην πράξη καταπατά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος.
Πολλά τα τετελεσμένα. Στον επικείμενο νόμο που θα αφορά την Γαλάζια Πατρίδα η Τουρκία θα εδραιώσει νομικά τις αξιώσεις της στο Αιγαίο και σταδιακά θα το επιβεβαιώσει επί του πεδίου με χρησιμοποίηση στρατιωτικής παρουσίας και απειλής.
Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Εάν η Ελληνική Κυβέρνηση αντιδράσει με ισχνές διαμαρτυρίες και όχι με αποφασιστικότητα, αυτό θα δηλώνει μία αποδοχή "τετελεσμένων" σε βάρος των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.
Μια εθνικά απαράδεκτη αποδοχή καταπάτησης της Εθνικής μας Κυριαρχίας η οποία θα είναι πολύ δύσκολο να αντιστραφεί στα επόμενα χρόνια.
Και ναι μεν δεν θα έχει γίνει καμιά προδοτική συμφωνία παραχώρησης κυριαρχίας, όπως μας διαβεβαίωσε η κ. Μπακογιάννη, αλλά στην πράξη θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι διαμείβεται στα παρασκήνια των Υπουργείων Εξωτερικών, αλλά ξέρουμε δια στόματος του Αμερικάνου Πρέσβη στην Τουρκία, Τom Βarrack, ότι επιδιώκεται μια «νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων" στην Ανατολική Μεσόγειο στην οποία πρέπει να "αφήσουμε τις πικρίες του παρελθόντος στο περιθώριο και να δημιουργήσουμε ένα νέο πλαίσιο". Και σε αυτήν την νέα τάξη η Τουρκία διεκδικεί πολλά σε βάρος των εθνικών συμφερόντων της Ελλάδος.
Τι πρέπει να κάνουμε για να αποφύγουμε τον κίνδυνο των "τετελεσμένων";
Να ασκήσουμε την εξωτερική μας πολιτική στην βάση της Εθνικής Κυριαρχίας, χωρίς παραχωρήσεις και να την υπερασπιστούμε με κάθε διαθέσιμο μέσο. Τόσο απλά.
* Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην "Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια".
Είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου του κινήματος "ΝΙΚΗ" και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής.