Τρομακτική αύξηση με ...
τετραπλασιασμό των υποθέσεων διαφθοράς στην Ελλάδα και εκτιμώμενη ζημία στα δημόσια ταμεία σχεδόν 2,7 δισ. ευρώ καταγράφει για το 2025 η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες μέρες.
Εκθέτοντας σε βαθμό κακουργήματος τη διαχείριση της Ν.Δ., η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, συνώνυμη πλέον στην Ελλάδα με το πρόσωπο της (προς αποχώρηση) επικεφαλής της Λάουρα Κοβέσι, καταγράφει μια ληστρική επέλαση "ακρίδων" που δεν έχει αφήσει... ούτε τα πόμολα: ενώ το 2022 οι έρευνες της EPPO στην Ελλάδα για απάτες σε προμήθειες έργων, επιδοτήσεις/ενισχύσεις και στον τομέα του ΦΠΑ ανέρχονταν σε 41 υποθέσεις με ζημία για τα δημόσια ταμεία στα 404,6 εκατ. ευρώ, την περσινή χρονιά οι ενεργές υποθέσεις εκτοξεύθηκαν στις 175 με εκτιμώμενη ζημία 2,68 δισ. ευρώ! Κοινώς, μέσα σε μια τριετία οι υποθέσεις διαφθοράς τετραπλασιάστηκαν, ενώ η αντίστοιχη ζημία το 2025 ήταν 6,6 φορές μεγαλύτερη από το 2022!
Στον ίδιο ρυθμό "ροκανίσματος", το 2023 οι ενεργές ελληνικές υποθέσεις ήταν 53 με ζημία 708.7, εκατ. ευρώ, ενώ το 2024 αυξήθηκαν σε 84 με ζημία 1,71 δισ. ευρώ.
Να θυμίσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άρχισε να ασκεί την αρμοδιότητά της την 1η Ιουνίου 2021 και μέχρι σήμερα έχει ενσωματωθεί στα συστήματα απονομής δικαιοσύνης 24 συμμετεχόντων κρατών-μελών.
Το 2025 ανοίχτηκαν 117 νέες υποθέσεις
Εντυπωσιακό είναι ακόμη το στοιχείο ότι σε σύνολο 175 ενεργών υποθέσεων το 2025, οι 117 εξ αυτών ανοίχτηκαν ως νέες έρευνες με εκτιμώμενη ζημία ύψους 1,02 δισ. ευρώ, με τις υπόλοιπες 58 να παραμένουν ενεργές από περασμένα έτη.
Οι 117 νέες υποθέσεις κινήθηκαν έπειτα από σχετικές αναφορές/καταγγελίες εγκληματικών πράξεων, εκ των οποίων 57 προήλθαν από εθνικές Αρχές, 38 από ιδιώτες, 12 κινήθηκαν αυτεπαγγέλτως και 10 από θεσμικά όργανα της Ε.Ε.
Η μεγάλη πλειονότητα των 175 ενεργών υποθέσεων αφορά απάτες δαπανών (147), με εκτιμώμενη ζημία 1,34 δισ. ευρώ, κυρίαρχα εις βάρος του προϋπολογισμού της Ε.Ε. Οι απάτες δαπανών χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
α) Δόλια συμπεριφορά σε σχέση με τις διαδικασίες προμηθειών για έργα που χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους, η οποία διαπράττεται κυρίως μέσω της χρήσης ή της υποβολής ψευδών, ανακριβών ή ελλιπών δηλώσεων ή εγγράφων.
β) Δόλια συμπεριφορά σε σχέση με δαπάνες που δεν αφορούν διαδικασίες προμηθειών αλλά περιλαμβάνουν χρηματοδοτικές ενισχύσεις, επιδοτήσεις και λοιπά κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ακριβώς συνέβη στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα παρουσιάζουν, επίσης, 25 υποθέσεις απάτης εσόδων (ΦΠΑ και τελωνεία) με εκτιμώμενη ζημία 1,33 δισ. ευρώ, με το παζλ να ολοκληρώνεται με 3 άλλες περιπτώσεις απάτης που προκάλεσαν ζημία 12,32 εκατ. ευρώ, συμπληρώνοντας το ποσό των 2,68 δισ.
120 έρευνες αφορούν απάτη επιδοτήσεων
Η ανάλυση των υποθέσεων ανά κατηγορία αδικημάτων/αξιόποινων πράξεων που έχουν συντελεστεί αποκαλύπτει ότι μεταξύ των υποθέσεων απάτης δαπανών η μεγάλη πλειονότητα αφορά περιπτώσεις επιδοτήσεων και ενισχύσεων στο πλαίσιο προγραμμάτων (120 υποθέσεις).
Ακολουθούν 25 υποθέσεις με επίκεντρο την απάτη στα έσοδα του ΦΠΑ και τελωνείων, ενώ η αξιόποινη πράξη της υπεξαίρεσης εντοπίστηκε σε 22 και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε 21 υποθέσεις.
Οι περισσότερες υποθέσεις απάτης με επιδοτήσεις εντοπίζονται σε προγράμματα Γεωργικής και Αγροτικής Ανάπτυξης (53), Περιφερειακής και Αστικής Ανάπτυξης (21), ενώ την τιμητική τους έχουν, φυσικά, υποθέσεις διαφθοράς με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης (13).
Στη Γεωργική και Αγροτική Ανάπτυξη η απομύζηση αφορά κονδύλια του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) 2014-2022, του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) 2014-2022 και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023-2027.
Τέλος, οι υποθέσεις με διασυνοριακή διάσταση, που περιλαμβάνουν παράλληλη έρευνα σε περισσότερες εκτός της Ελλάδας χώρες, ανήλθαν σε 36, ενώ τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία ανήλθαν την περσινή χρονιά σε 77,58 εκατ. ευρώ.
11 κατηγορητήρια και διώξεις σε 177 πρόσωπα
Στον τομέα τώρα της δικαστικής/ποινικής δραστηριότητας το 2025 συντάχθηκαν συνολικά 11 κατηγορητήρια με ποινικές διώξεις σε βάρος 177 ατόμων.
Εντούτοις, αλγεινή εντύπωση προκαλεί ο χαμηλός αριθμός τελεσίδικων αποφάσεων και οριστικών καταδικών που φαίνεται να οφείλεται στις χρονοβόρες ανακριτικές και δικαστικές διαδικασίες.
Στις 31/12/2025, 13 εν εξελίξει υποθέσεις βρίσκονταν στο στάδιο της δίκης, 3 πρωτοβάθμιες αποφάσεις είχαν εκδοθεί, 6 υποθέσεις βρίσκονταν στο Εφετείο, ενώ μόλις 2 τελεσίδικες αποφάσεις κατέληξαν σε καταδίκες 10 προσώπων.
Αντίστοιχα, στις 31.12.2024 οι εν εξελίξει υποθέσεις στο στάδιο της δίκης ήταν 7, οι πρωτόδικες αποφάσεις 3 και ο αριθμός εν εξελίξει υποθέσεων στο στάδιο της έφεσης επίσης 3, χωρίς να καταγράφεται καμία τελεσίδικη απόφαση και οριστική καταδίκη.
Πρώτος στη λίστα ο ΟΠΕΚΕΠΕ
Μεταξύ των παραδειγματικών υποθέσεων απάτης διαφθοράς σε όλη την Ευρώπη φιγουράρει, φυσικά, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Όπως περιγράφεται στην έκθεση, σε έρευνα που διεξήχθη από την EPPO στην Αθήνα εντοπίστηκε οργανωμένη εγκληματική ομάδα η οποία φέρεται να εμπλέκεται σε συστηματικό και μεγάλης κλίμακας σχέδιο απάτης σε επιδοτήσεις, καθώς και σε δραστηριότητες νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές πράξεις.
Στο πλαίσιο αυτό, στις 22 Οκτωβρίου 2025 συνελήφθησαν 37 ύποπτοι, ενώ πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε ολόκληρη τη χώρα.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι τουλάχιστον από το 2018 η ομάδα φέρεται να δραστηριοποιούνταν σε όλη την Ελλάδα, με σαφή ιεραρχική δομή και διακριτούς ρόλους. Τα μέλη της φέρονται να εκμεταλλεύονταν διαδικαστικά κενά κατά την υποβολή Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρησιμοποιώντας πλαστά ή παραπλανητικά έγγραφα για να διεκδικούν αγροτικές επιδοτήσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης φέρονται επίσης να δήλωναν δολίως αγροτεμάχια και βοσκοτόπους που δεν τους ανήκαν ή δεν πληρούσαν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Επιπλέον, φέρονται να διόγκωναν τον αριθμό των δηλωθέντων ζώων, προκειμένου να αυξήσουν τα ποσά των επιδοτήσεων που δικαιούνταν.
Για την απόκρυψη της παράνομης προέλευσης των εσόδων οι ύποπτοι φέρονται να εξέδιδαν εικονικά τιμολόγια, να διοχέτευαν τα χρήματα μέσω πολλαπλών τραπεζικών λογαριασμών και να τα αναμείγνυαν με νόμιμα εισοδήματα.
Μέρος των υπεξαιρεθέντων ποσών φέρεται να δαπανήθηκε για την αγορά ειδών πολυτελείας, ταξίδια και οχήματα, με σκοπό την εμφάνισή τους ως νόμιμων περιουσιακών στοιχείων.
Κατά τη διάρκεια της προκαταρκτικής έρευνας εντοπίστηκαν 324 άτομα ως δικαιούχοι επιδοτήσεων, με εκτιμώμενη ζημία άνω των 19,6 εκατομμυρίων ευρώ σε βάρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από αυτούς, 42 φέρονται να εμπλέκονται στην παρούσα υπόθεση και να θεωρούνται ενεργά μέλη της εγκληματικής οργάνωσης. Οι περισσότεροι εξ αυτών φαίνεται να μην έχουν πραγματική σχέση με τη γεωργική δραστηριότητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συμμετοχή τους εξυπηρετούσε αποκλειστικά τη διευκόλυνση της απάτης.
Ιδιαίτερη μνεία κάνει η έκθεση και στη γνωστή έρευνα "Καλυψώ" -την οποία είχε παρουσιάσει η Λάουρα Κοβέσι κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην Ελλάδα-, με επίκεντρο τις τελωνειακές Αρχές του λιμανιού στον Πειραιά, από όπου εγκληματικά δίκτυα κατακλύζουν την αγορά της Ε.Ε. με εμπορεύματα (υφάσματα, παπούτσια, ηλεκτρικά πατίνια και ποδήλατα) τα οποία εισάγονται δολίως από την Κίνα, με σκοπό την αποφυγή καταβολής τελωνειακών δασμών και ΦΠΑ.
Η έρευνα για τη σύμβαση 717 στον σιδηρόδρομο
Μεταξύ των 175 ενεργών ερευνών βρίσκεται και η δικογραφία για τη σύμβαση 717, η μη υλοποίηση της οποίας οδήγησε στο τραγικό δυστύχημα των Τεμπών.
Η υπόθεση βρίσκεται στο ανακριτικό στάδιο και αναμένεται το παραπεμπτικό βούλευμα μετά την άσκηση ποινικών διώξεων στις 12.12.2023 από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εις βάρος 23 υπόπτων για εγκλήματα σχετιζόμενα με τη (μη) εκτέλεση των συμβάσεων για το έργο Ανάταξης και Αναβάθμισης του Συστήματος Σηματοδότησης - Τηλεδιοίκησης στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, που συγχρηματοδοτούνται από την Ε.Ε.
Η έρευνα της EPPO ξεκίνησε στις 28 Νοεμβρίου 2022 και τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν οδήγησαν στην άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος:
* 14 δημοσίων υπαλλήλων της ΕΡΓΟΣΕ για απάτη σχετική με τις επιχορηγήσεις. Δύο εξ αυτών κατηγορούνται, επίσης, για ψευδή βεβαίωση με σκοπό τον προσπορισμό αθέμιτου οφέλους σε άλλον
* 4 δημοσίων υπαλλήλων της Ελληνικής Διαχειριστικής Αρχής του Επιχειρησιακού Προγράμματος Υποδομών Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΥΔ/ΕΠ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ) για απιστία κονδυλίων.
* 5 νομίμων εκπροσώπων και υπαλλήλων της Αναδόχου Κοινοπραξίας (σ.σ.: ΤΟΜΗ, θυγατρική της Άκτωρ, και η γαλλική Alstom) για ηθική αυτουργία σε απάτη σχετική με τις επιχορηγήσεις και ηθική αυτουργία σε ψευδή βεβαίωση με σκοπό τον προσπορισμό αθέμιτου οφέλους σε άλλον.
Αυξημένος ο κίνδυνος με το Ταμείο Ανάκαμψης
Στο τέλος του 2025 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) διερευνούσε 3.602 υποθέσεις (αύξηση 35% σε σύγκριση με το 2024) στα κράτη-μέλη, με τη συνολική εκτιμώμενη ζημία για τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. και τους εθνικούς προϋπολογισμούς να ανέρχεται σε 67,27 δισ. ευρώ - σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με το προηγούμενο έτος (24,8 δισ. ευρώ).
Πάνω από τα δύο τρίτα της εκτιμώμενης ζημίας (45,01 δισ. ευρώ) συνδέονται με απάτες που πλήττουν τις πηγές εσόδων της Ε.Ε., συγκεκριμένα την απάτη στον ΦΠΑ και τις τελωνειακές απάτες, αναδεικνύοντας την ύπαρξη μιας εγκληματικής «βιομηχανίας» που για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε αγνοηθεί ή γίνει ανεκτή.
Το 2025 η EPPO άνοιξε 2.030 νέες υποθέσεις, αριθμός αυξημένος κατά 35% σε σχέση με το 2024. Παρότι οι υποθέσεις απάτης που αφορούν δαπάνες (σχετικές με ευρωπαϊκά κονδύλια, επιδοτήσεις ή ενισχύσεις) αντιπροσωπεύουν το 68% των ενεργών ερευνών (2.450 υποθέσεις), αντιστοιχούν μόλις στο 27% της συνολικής εκτιμώμενης ζημίας (18,67 δισ. ευρώ).
Συνολικά, 512 ενεργές υποθέσεις προέρχονταν από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του NextGenerationEU, γεγονός που καταδεικνύει σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το 2024 (66,7%).
"Λόγω του υψηλού όγκου εκταμιεύσεων που αναμένεται έως τον Δεκέμβριο του 2026, ο κίνδυνος απάτης και διαφθοράς παραμένει αυξημένος" προειδοποιεί στην έκθεσή της η EPPO.