Ηλεκτρικό καλώδιο. Η απλή ενημέρωση που κατέληξε σε συγκατάθεση.


Tου Ιωάννη Ιντζέ *

Η όλη παρασκηνιακή εξέλιξη στο 

θέμα του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν αφήνει αισιοδοξία για την τύχη των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Εάν δεν μπορούμε να ποντίσουμε ένα απλό καλώδιο ρεύματος σε μια περιοχή που αποτελεί Ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ τότε πώς μπορούμε να διεκδικήσουμε αύριο δικαιώματα στην αλιεία, στην εκμετάλλευση υδρογονανθράκων κλπ ;

Προτού κάνουμε μια κριτική για τη στάση της Κυβέρνησης θα πρέπει να επισημανθεί το γενικότερο πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσονται όλα αυτά.

Η Τουρκία μέσα από την επίσημη στρατηγική της "Γαλάζιας Πατρίδας", προσπαθεί να αποκτήσει έλεγχο στο Αιγαίο και κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο, παραβιάζοντας κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας -UNCLOS-, μια Διεθνή Συνθήκη η οποία αποτελεί ήδη ευρωπαϊκό, αλλά και εθιμικό δίκαιο, δηλαδή παγκόσμιο και υποχρεωτικό δίκαιο. 

Μια συνθήκη την οποία η Τουρκία σκοπίμως δεν έχει επικυρώσει επειδή δεν ταιριάζει με την "γαλάζια παράνοια" της. Όποιος δεν το βλέπει αυτό είτε είναι αφελής, είτε εξαγορασμένος από συμφέροντα.

Πάντως δεν υπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα. Η κύρια θέση της Τουρκίας βασίζεται στο έωλο και αβάσιμο επιχείρημα ότι τα νησιά δεν έχουν επήρεια σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, αλλά μόνο χωρικά ύδατα και αυτά μέχρι τα 6 ν.μ.

Αυτό δεν υπάρχει πουθενά στο Διεθνές Δίκαιο και πουθενά δεν εφαρμόζεται στον κόσμο. Μόνο η Τουρκία το υποστηρίζει.

Με το σκεπτικό αυτό η Τουρκία και η Λιβύη υπέγραψαν το παράνομο Τουρκο-λιβυκό Μνημόνιο. Με το σκεπτικό αυτό η Τουρκία κατέθεσε τον Μάρτιο του 2020 χάρτη στον ΟΗΕ, όπου αυθαίρετα εμφανίζει όλη την περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου και νότια των νησιών Κάσου, Καρπάθου, Ρόδου και Καστελορίζου, ως τουρκική υφαλοκρηπίδα. 

Αυτόν τον χάρτη επικαλέστηκε η Τουρκία και στην NAVTEX 1126/26, που εξέδωσε ως απάντηση στην ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας.

Ας δούμε όμως κάποια ενδιαφέροντα σημεία που περιέχει η τουρκική NAVTEX. Μας πληροφορεί ότι "το δρομολόγιο του ερευνητικού σκάφους συντονίσθηκε με τις τουρκιές αρχές" και ότι "για τις εργασίες αυτές δόθηκε η συγκατάθεση των Τουρκικών αρχών".

Μάλιστα ο ακριβής όρος που χρησιμοποιεί με πολύ προσοχή η Τουρκία στην υπόψη NAVTEX είναι η λέξη CONSENT -συγκατάθεση- όπως ακριβώς αναφέρεται και στην UNCLOS στο άρθρο 79, παράγραφο 3.

Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα…

- Θεωρεί η Κυβέρνηση ότι η περιοχή στην οποία σχεδιάζεται η πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου βρίσκεται σε ελληνική και Κυπριακή ΑΟΖ-Υφαλοκρηπίδα; ΝΑΙ ή ΟΧΙ;

- Έχει κάποια ισχύ ο νόμος 4001/2011 (Νόμος Μανιάτη) αλλά και ο χάρτης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που εγκρίθηκε με το ΦΕΚ 227/17 Απριλίου 2025; ΝΑΙ ή ΟΧΙ;

Και επειδή προφανώς η απάντηση είναι ΝΑΙ, τότε εύλογα τίθεται το ερώτημα….

Γιατί βάλαμε την Γαλλία να στείλει μια Ρηματική Διακοίνωση -την πλέον επίσημη διπλωματική ενημέρωση- η οποία προκάλεσε την έκδοση τουρκικής NAVTEX και δημιουργεί έτσι την εντύπωση ότι της ζητήθηκε η άδεια για τις εργασίες του γαλλικού πλοίου και αυτή έδωσε την συγκατάθεσή της ;

Ποιο ήταν το περιεχόμενο της Ρηματικής Διακοίνωσης και γιατί δεν δίνεται στην δημοσιότητα αφού όπως λέγεται ήταν μια απλή ενημέρωση;

Η εμπλοκή της Γαλλίας στην υπόθεση είναι εντελώς λάθος, και για έναν άλλο λόγο. Η Γαλλία έστειλε μια Ρηματική Διακοίνωση με βάση την οποία η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX δίνοντας την συγκατάθεσή της για τις εργασίες εντός της θεωρούμενης τουρκικής υφαλοκρηπίδας. 

Η Γαλλία θα το αφήσει αυτό αναπάντητο ; Δεν πρέπει να πάρει σαφή θέση ; Συμφωνεί με την Τουρκία ; Εάν δεν το κάνει είναι σαν να δέχεται την άποψη της Τουρκίας. 

Η υποτιθέμενη στρατηγική σύμμαχός μας δεν μπορεί να τηρεί ίσες αποστάσεις με την Τουρκία όταν αυτή κατάφωρα παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο. Πώς στην περίπτωση της εισβολής στην Ουκρανία η Γαλλία έχει απόλυτα σαφή θέση και εδώ "ποιεί την νήσσαν";

Και στο τόσο σοβαρό αυτό θέμα, δεν χωρούν τακτικές "Πόντιου Πιλάτου". Μπορούμε να δούμε το θέμα και κάπως διαφορετικά. Ας υποθέσουμε ότι η περιοχή των εργασιών πόντισης ήταν εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας. 

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, η Τουρκία θα έπρεπε να ενημερωθεί για το έργο ως παράκτιο κράτος και να δώσει την συγκατάθεση της -αυτήν την λέξη χρησιμοποιεί η UNCLOS και όχι την λέξη έγκριση-, αφού δεν θα μπορούσε να αρνηθεί την εκτέλεση ενός τέτοιου έργου. 

Δηλαδή δεν θα έκανε τίποτα διαφορετικό από αυτό που έγινε τώρα. 

Θα έδινε και πάλι την συγκατάθεσή της σημειώνοντας ότι το έργο γίνεται εντός της Υφαλοκρηπίδας της. Και η NAVTEX που θα εξέδιδε θα έλεγε ακριβώς τα ίδια που λέει και τώρα.

Να γιατί είναι λάθος η εμπλοκή της Γαλλίας και η αποστολή Ρηματικής Διακοίνωσης στην Τουρκία. Γιατί δώσαμε στη Τουρκία την ευκαιρία να ισχυριστεί ότι η περιοχή αυτή είναι στην δική της δικαιοδοσία και αυτό είναι κάτι που θα το κρατήσει η Τουρκία για εξαργύρωση στο μέλλον. 

Ο αγώνας άλλωστε των διεκδικήσεων της προβλέπεται μακρύς. Διάφοροι κύκλοι στην Αθήνα -πολιτικοί, καθηγητές, δημοσιογράφοι κλπ- έχουν καλλιεργήσει τα τελευταία χρόνια την εικόνα μιας ισχυρής Τουρκίας στην οποία δεν μπορούμε και δεν μας συμφέρει να πάμε κόντρα. Επομένως πρέπει να πηγαίνουμε "με τα νερά της". Έφτασε ακόμα, ο κατά τα αλλά καταρτισμένος Καθηγητής του Διεθνούς Δικαίου,

Ά. Συρίγος να πει δημόσια ότι το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό δεν μπορεί να υπερασπιστεί την Ελληνική ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με αυτό το "πιστεύω" καλλιεργημένο στο υποσυνείδητο των Ελλήνων η Κυβέρνηση εφαρμόζει την γνωστή πολιτική των "ήρεμων νερών" και είναι διατεθειμένη να παραχωρεί και να ενδίδει στις απαιτήσεις της Τουρκίας, για να κερδίζει πολιτικό χρόνο και να αποφεύγει δήθεν την σύγκρουση. Αποκορύφωμα αυτή της πολιτικής ήταν η "Διακήρυξη Φιλίας και καλής Γειτονίας που υπογράφηκε στην Αθήνα στις 9 Δεκ 2023 μεταξύ Μητσοτάκη -Ερντογάν. 

Μια συμφωνία ξέπλυμα του τουρκικού αναθεωρητισμού και των παραβιάσεων του Διεθνούς Δικαίου. Μια μυωπική αντίληψη που φαίνεται να μην γνωρίζει τον τρόπο που ενεργεί η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Τα παραδείγματα πολλά.

Μετά την ψήφιση του Τουρκο-λιβυκού Μνημονίου στην Κωνσταντινούπολη στις 27 Νοε 2019, η Τουρκία κατέθεσε στον ΟΗΕ τον χάρτη με τα εξωτερικά όρια της Υφαλοκρηπίδας της και το καλοκαίρι του ίδιου έτους επιχείρησε να επιβεβαιώσει επί του πεδίου την δικαιοδοσία της στην περιοχή, αφού το ερευνητικό σκάφος URUC REIS για 35 ημέρες έκανε ανενόχλητο βόλτες και έρευνες, χωρίς κανείς να το εμποδίσει. 

Η επίσημη γραμμή τότε ήταν ότι η κόκκινη γραμμή μας είναι τα 6 ναυτικά μίλια!!!

Αντίστοιχα τα γεγονότα στην ΚΑΣΟ το 2024 ήταν μία επιβεβαίωση του Τουρκο-λιβυκού Μνημονίου, αφού εμείς τελικά υποχωρήσαμε, άσχετα εάν για δύο χρόνια οι αρμόδιοι της εξωτερικής μας πολιτικής μας έλεγαν ότι οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί.

Το 2025 είχαμε την κατάθεση του Χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και το 2026 την ίδρυση των δύο θαλάσσιων πάρκων -Στην Λήμνο και στο Καστελόριζο- εντός της Ελληνικής ΑΟΖ και μένει να δούμε το αμέσως επόμενο διάστημα τι θα επινοήσει η Τουρκία για να επιβεβαιώσει ότι οι περιοχές αυτές είναι στην απόλυτη δικαιοδοσία της.

Ακόμα και στις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ που υπογράψαμε με την Ιταλία και την Αίγυπτο, πιεζόμενοι από την Τουρκία, δεχτήκαμε -ο κ. Δένδιας δηλαδή- μειωμένη επήρεια των νήσων παραχωρώντας χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλασσίου χώρου προς τα δύο αυτά κράτη.

Καμιά σωφροσύνη και καμιά ψυχραιμία στην εξωτερική μας πολιτική δεν μπορεί να δικαιολογήσει έκπτωση από τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. 

Ας το θυμόμαστε αυτό.

* Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην "Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια". 

Είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλοςτου Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής.